"ศิลปะโบราณ" สู่งานศิลปาชีพ

“ศิลาดล” จัดเป็นเครื่องสังคโลก หรือเครื่องปั้นดินเผาที่มีเอกลักษณ์โดดเด่น คือสีเขียวหยกใส พื้นผิวแตกเป็นลายงา ทำจากดินสีดำ ปั้นขึ้นรูปและเคลือบด้วยวัสดุจากธรรมชาติ คือ ขี้เถ้าไม้รกฟ้า ผสมแร่เหล็กและดินหน้านา ก่อนนำไปเผาด้วยความร้อนสูง ทำให้ผิวเคลือบเกิดรอยรานแตกลายงาเป็นเสน่ห์เฉพาะตัว สีเขียวสุกสว่างสดใส แตกต่างจากเครื่องปั้นชนิดอื่น เมื่อเคาะจะมีเสียงกังวานดังก้อง “ศิลาดล” จึงนับเป็นหนึ่งในเครื่องปั้นดินเผาเคลือบที่เก่าแก่ของโลก มีต้นกำเนิดจากประเทศจีนราว ๒,๐๐๐ ปีก่อน และแพร่เข้ามายังอาณาจักรสุโขทัยและดินแดนล้านนา ซึ่งเป็นยุครุ่งเรืองที่มีการติดต่อค้าขายกับอาณาจักรต่าง ๆ ก่อนจะค่อย ๆ เลือนหายไปจากเมืองไทย เนื่องจากขาดผู้สืบทอดและเทคโนโลยีการผลิตที่ทันสมัย

ต่อมา เมื่อครั้งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จฯ เยี่ยมราษฎรทางภาคเหนือ ได้ทอดพระเนตรเห็นเศษเสี้ยวแห่งภูมิปัญญาที่หลงเหลืออยู่ จึงมีพระราชดำริให้ฟื้นฟูอย่างจริงจัง โดยส่งผู้เชี่ยวชาญเข้าไปศึกษาเทคนิคโบราณและพัฒนาเตาเผาให้มีความทันสมัย พร้อมทั้งให้มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ เข้ามารับซื้อผลผลิต ทำให้ศิลปะที่กำลังจะสูญหายกลับมามีชีวิตอีกครั้ง และกลายเป็นอาชีพที่มั่นคงของชาวบ้านในภาคเหนือ โดยเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นแหล่งดินดำคุณภาพดี

ศิลาดลจึงเป็นมากกว่าเครื่องปั้นดินเผาโบราณ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งพระราชปณิธานอันแน่วแน่ของสมเด็จพระพันปีหลวง ในการอนุรักษ์ศิลปะและหัตถกรรมพื้นบ้านให้คงอยู่ เพื่อสร้างงาน สร้างอาชีพ และยกระดับคุณภาพชีวิตของพสกนิกรไทยอย่างยั่งยืน

#คณะกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ
#สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
#ศิลาดล #ศิลปาชีพ #เครื่องสังคโลก