ทรงประกาศเลิกทาส วางรากฐานสู่อารยประเทศ

          นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเสด็จขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. ๒๔๑๑ นั้น พระองค์ทรงเล็งเห็นว่าประชากรชาวสยามกว่าหนึ่งในสามของทั้งหมด ล้วนแล้วแต่เป็นทาสทั้งสิ้น การที่ทาสมีอยู่เป็นจำนวนมากนั้นมีสาเหตุเพราะว่าทาสนั้นเป็นกันตลอดชีวิต เมื่อหญิงชายที่เป็นทาสอยู่กินกันแล้วมีลูก ลูกที่กำเนิดออกมาก็จะกลายเป็นทาส เมื่อมีลูกสืบหลานก็จะเป็นทาสกันต่อไป ต่อเนื่องไปเรื่อย ๆ ไม่มีสิ้นสุด

          อีกทั้งผลจากสนธิสัญญาเบาว์ริง ที่ทำให้สยามเปิดการค้าเสรีกับประเทศตะวันตก ส่งผลให้เศรษฐกิจและสังคมไทยต้องเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่ทำการเกษตรเพื่อยังชีพเปลี่ยนมาเป็นผลิตเพื่อค้าขาย ประเทศจำเป็นต้องมีการปฏิรูปที่ดิน และต้องการแรงงานจำนวนมาก เพื่อป้อนเข้าสู่ระบบการผลิตเพื่อค้าขายกับต่างชาติ แต่ด้วยความที่สยามมีทาสมากอีกทั้งทาสก็เป็นกันยาวนานไม่สิ้นสุด พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงมีพระราชดำริให้ชำระกฎหมายเปลี่ยนแปลงแก้ไขความเป็นทาสในรุ่นลูกเสียใหม่ 

          ในวันที่ ๒๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๑๗ พระองค์จึงได้ทรงโปรดให้ออกพระราชบัญญัติพิกัดเกษียณลูกทาสลูกไทย มีเนื้อหาใจความว่าด้วยการแก้พิกัดค่าตัวทาสใหม่ โดยสั่งให้ลดค่าตัวทาสลงตั้งแต่อายุ ๘ ขวบ และหมดค่าตัวเมื่ออายุได้ ๒๐ ปี เมื่อทาสผู้ใดก็ตามมีอายุได้ ๒๑ ปี ผู้นั้นก็จะเป็นอิสระ โดยมีผลบังคับใช้กับทาสทุกคนที่เกิดตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๑๑ เป็นต้นมา และนอกจากนี้ยังห้ามมิให้ซื้อ-ขายบุคคลที่มีอายุมากกว่า ๒๐ ปีกลับมาเป็นทาสต่อไปอีก

          หลังจากที่ทรงมุ่งมั่นแก้ไขปัญหาทาสไทยมาเป็นเวลาร่วม ๓๐ ปี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ทรงออกพระราชบัญญัติเลิกทาสมีชื่อว่า พระราชบัญญัติทาส ร.ศ. ๑๒๔ ในปี พ.ศ. ๒๔๔๘ มีใจความสำคัญว่า “วันที่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๔๔๘ ให้บุคคลผู้เป็นลูกทาสในเรือนเบี้ยทุกคนเป็นไท ส่วนทาสประเภทอื่นทรงให้ลดค่าตัวเดือนละ ๔ บาท นับตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. ๒๔๔๘ เป็นต้นไป” นอกจากนี้ รัชกาลที่ ๕ ทรงใช้ความวิริยะอุตสาหะจัดการเลิกทาสด้วยวิธีการละมุนละม่อม ค่อย ๆ ทำตามลำดับขั้นตอน จนในที่สุดข้าทาสและไพร่ที่หลุดพ้นจากระบบดั้งเดิมได้กลายเป็นราษฎรสยามและต่างมีโอกาสประกอบอาชีพหลากหลาย อันเป็นการวางรากฐานสำคัญให้สยามก้าวสู่ความเป็นอารยประเทศอย่างแท้จริง

ที่มา   http://www.ttc.ops.go.th/?p=3672

#พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
#พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นที่รักยิ่งของปวงชน
#วันปิยมหาราช #รัชกาลที่๕
#น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ     
#ประกาศเลิกทาส